แหล่งที่มาของศาสนาอิสลาม

  • “การรู้จักสำนักคิดทั้งหลายในอิสลาม”

    ในวันอาทิตย์ที่ 3 มกราคม ซึ่งตรงกับ “วันรำลึกศาสนาโลก” ด้วยเหตุนี้เอง เราจึงถือเป็นโอกาสที่จะมาทำความเข้าใจต่อสำนักคิดต่างๆในอิสลามกัน

    ความแตกต่างกันในสำนักคิดทั้งหลายในอิสลาม อันเนื่องมาจากประเด็นหลักศรัทธาและหลักการปฏิบัติ ฉะนั้น เราจึงสามารถแบ่งประเภทของสำนักคิดทั้งหลายในอิสลามได้เป็น 2 ประเภทหลัก ดังนี้

    ประเภทแรก  คือ การแบ่งประเภทของสำนักคิดต่างๆตามหลักศรัทธา ความเชื่อ ซึ่งหลักการที่สำคัญที่สุดยิ่งก็คือ ทัศนะที่มีความแตกต่างกันในตำแหน่งของตัวแทนของท่านศาสดาแห่งอิสลาม จึงถือว่าเป็นที่มาของ 2 สำนักคิดอันยิ่งใหญ่ของอิสลาม นั่นก็คือ

    1.สำนักคิด “อะฮ์ลิซซุนนะห์อัลญะมาอะฮ์”  ที่เชื่อว่า บรรดาศอฮาบะฮ์ของศาสดาแห่งอิสลามนั้นมีความยุติธรรม และกล่าวว่า ศาสดาแห่งอิสลามได้มอบหมายให้ประชาชาติของตนในการกำหนดตัวบุคคลที่จะเป็นตัวแทนของท่าน ด้วยเหตุผลที่ว่า ชาวเมืองมะดีนะห์ต่างออกมายอมรับทั้งในการปฏิบัติของเหล่าศอฮาบะฮ์ ผู้อาวุโสตามทัศนะนี้

    1. สำนักคิด “อะฮ์ลุลบัยต์” ที่เชื่อว่า บรรดาลูกหลาน วงศ์วานอะฮ์ลุลบัยต์ คือ ตัวแทนของท่านศาสดา และการดำรงตำแหน่งผู้นำ (อิมาม) ของท่านอะลี บิน อะบีฏอลิบ และบรรดาลูกหลานของท่าน นั้นมีหลักฐานยืนยันที่ชัดเจน และเหตุผลนั่นก็คือ ฮะดีษเฆาะดีร และฮะดีษ 12 อิมาม หมายถึง การกำหนดจำนวนของตัวแทนของท่านศาสดาว่า มีทั้งหมด 12 คน ด้วยเหตุนี้เองจึงเรียกฮะดีษนี้ว่า เป็นฮะดีษ12 อิมาม

    ส่วนสำนักคิดต่างในอิสลามตามความแตกต่างจากหลักการปฏิบัตินั้นถูกแบ่งออกเป็น 5 สำนักคิดด้วยกันและตามคำวินิจฉัยศาสนาของชัยค์ มูฮัมมัด ซัลฏูต อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยอัลอัซฮัร ได้ระบุว่า การปฏิบัติตามทั้ง 5 สำนักคิดนั้นถือว่าเป็นที่อนุญาต

    สำนักคิดทั้ง 5 ได้แก่ สำนักคิดมาลิกี ,ฮะนะฟี ,ชาฟิอี ,ฮัมบะลี,และอะฮ์ลุลบัยต์

    “สำนักคิดมาลิกี” ถือว่าเป็นสำนักคิดที่มีความสัมพันธ์กับท่านอะบีอับดิลลาฮ์ มาลิก บิน อะนัส บิน อะบีอามิร อัลอัศบะฮี ถือกำเนิดในปีฮิจเราะห์ศักราชที่ 93  ณ เมืองมะดีนะห์ ท่านเป็นผู้หนึ่งที่ชอบในการแสวงหาความรู้นับตั้งแต่วัยเด็ก ทั้งท่านยังเป็นสานุศิษย์ของท่าน นาฟิอ์ เมาลา อับดุลลอฮ์ บิน อุมัร และบุคคลอื่นๆอีกด้วย ท่านมาลิกได้เสียชีวิตในปีฮิจเราะห์ศักราชที่ 179 และศพของท่านถูกนำไปฝังยังสุสานอัลบะเกียะอ์ ณ เมืองมะดีนะห์

    “สำนักคิดฮะนาฟี” คือ สำนักคิดที่มีความสัมพันธ์กับอิมามอะบีฮะนีฟะห์ อัลนุอ์มาน บิน อัลตะมีมี อัลกูฟี ถือกำเนิดในปีที่ 8 แห่งฮิจเราะห์ศักราช ท่านนั้นเป็นนักวิชาการด้านนิติศาสตร์ผู้ยิ่งใหญ่แห่งอิสลาม อีกทั้งท่านยังเป็นผู้ที่กำหนดหลักการเปรียบเทียบเชิงประมาณ(กิยาส)และได้รับการเสนอจากคอลีฟะห์มันศูร อับบาซีให้เป็นผู้ตัดสินคดีความ แต่ทว่าท่านนั้นไม่ยอมรับ ด้วยเหตุนี้เอง มันศูรจึงได้จับตัวท่านไปขังไว้ในคุก และท่านเสียชีวิตในปีฮิจเราะห์ศักราชที่ 150

    “สำนักคิดชาฟิอี”  คือ สำนักคิดที่มีความสัมพันธ์กับอิมาม อะบีอับดิลลาฮ์ มูฮัมมัด บิน อิดริส กุร็อยชี ชาฟิอี ท่านถือกำเนิดในปีฮิจเราะห์ศักราชที่ 140 ณ ฉนวนกาซา ปาเลสไตน์ มารดาของท่านได้พาท่านไปยังเมืองมักกะฮ์ ขณะที่ท่านนั้นมีอายุได้ 2 ขวบและเมื่อท่านมีอายุ 54 ปี ได้เสียชีวิตในปีที่179 และศพของท่านถูกนำไปฝังยังสุสานอัลบะเกียะอ์

    “สำนักคิดฮัมบะลี”  เป็นสำนักคิดที่มีความสัมพันธ์กับท่านอะห์หมัด บิน ฮัมบัล บิน ฮิลาล อัซซิฮ์ลี อัลชัยบานี ถือกำเนิด ณ เมืองแบกแดด ในปีฮิจเราะฮ์ศักราชที่ 164 ท่านยังได้เดินทางไปยังเมืองฮิญาซ ,ดามัสกัส และเยเมนเพื่อการแสวงหาความรู้และท่านก็ยังเป็นสานุศิษย์คนหนึ่งของท่านอิมามชาฟิอีในเมืองแบกแดดอีกด้วย

    “สำนักคิดอะฮ์ลุลบัยต์” หรือที่เรียกกันว่า สำนักคิดอิมามียะฮ์ ญะฟะรีย์ เป็นสำนักคิดที่มีความสัมพันธ์กับอิมาม อะบีอับดิลลาฮ์ ญะอ์ฟัร บิน มูฮัมมัด อัลบากิร บิน อะลี อัซซัยนุลอาบิดีน บิน อัลฮุซัยน์ บิน อะลี บิน อะบีฏอลิบ ผู้เป็นสามีของท่านหญิงฟาฏิมะฮ์ อัซซะฮ์รอ ผู้เป็นนายหญิงแห่งสตรีทั้งหลายแห่งสากลจักวาล ผู้เป็นบุตรีของศาสดาแห่งอิสลาม  ท่านอิมามญะอ์ฟัร ได้ถือกำเนิดในปีฮิจเราะฮ์ศักราชที่ 83  ท่านนั้นเป็นอิมามท่านที่ 6 ของชีอะฮ์อิมามียะฮ์ 12  อิมาม  ท่านนั้นเป็นผู้ที่ทรงรอบรู้ในวิชาการและมีความยำเกรงต่อพระเจ้า ท่านยังได้ทำการสั่งสอนบรรดาสานุศิษย์มากมายถึง 4000 คน ด้วยกันทั้งยังมีการเก็บรวบรวมผลงานการประพันธ์ของท่านไว้เป็นอย่างมาก  ท่านได้พำนักในเมืองมะดีนะฮ์และประเทศอิรัก และในปีฮิจเราะฮ์ศักราชที่ 148  ท่านถูกสังหารด้วยคำสั่งของคอลีฟะห์มันศูร อับบาซี และศพของท่านก็ถูกนำไปฝังยังสุสานอัลบะเกียะอ์