แหล่งที่มาของศาสนาอิสลาม

Languages
  1. home

  2. article

  3. การท่องจำอัลกุรอาน

การท่องจำอัลกุรอาน

ฉะนั้น ขอกล่าวถึงบทนำสำคัญที่ทำให้ประสบความสำเร็จในการท่องจำอัล-กุรอาน ดังนี้
1. มารยาทภายในของการท่องจำ
ด้งที่กล่าวไปแล้วเกี่ยวกับมารยาทของการอ่านอัล-กุรอานว่าสิ่งใดสามารถทำให้ประสบความสำเร็จ ซึ่งมารยาทที่เป็นผลต่อการอ่านอัล-กุรอานก็เป็นผลต่อการท่องจำเช่นกัน ณ ที่นี้จะขอกล่าวแต่นามของตัวการเพียงอย่างเดียว ได้แก่
– ความบริสุทธิ์ใจ
– การเอาใจใส่ในความหมาย (การมีจิตใจแน่วแน่)
– การใตร่ตรองในความหมายของโองการ
– การนอบน้อมถ่อมตน
– การเป็นตัวแทนในการอ่านอัล-กุรอานเพื่ออุทิศผลบุญให้กับผู้อื่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งอะอิมมะฮฺ (อ.)
– การประยุกต์อัล-กุรอานมาใช้ในชีวิตประจำวัน
– การให้ความพิเศษและความก้าวหน้า
2. มารยาทภายนอกของการท่องจำ
แน่นอนว่าการท่องจำอัล-กุรอานต้องดำเนินไปพร้อมกับการอ่านอัล- กุรอาน ดังนั้น เงื่อนไขต่าง ๆ ที่อธิบายไวปแล้วตอนอ่านอัล-กุรอาน ก็ถือว่ามีผลใช้สำหรับการท่องจำด้วยเช่นกัน ณ ที่นี้จะขอกล่าวแต่นามแต่เพียงอย่างเดียว ได้แก่
– ควาาสะอาด (วุฎูอฺ ฆุซลฺ)
– การให้ความสำคัญต่อสุขภาพ (ความสะอาด)
– ดุอาอฺก่อนอ่านอัล-กุรอาน
– การขอความคุ้มครองจากพระผู้เป็นเจ้า (อิซติอาซะฮฺ)
– การกล่าวบิซมิลลาฮิรเราะมานิรเราะฮีม
– การอ่านจากอัล-กุรอาน
– การอ่านอัล-กุรอาน ด้วยเสียงค่อยดังและสูงต่ำ
– การอ่านอัล-กุรอานด้วยเสียงไพเราะ
– การอ่านอัล-กุรอานด้วยสำเนียงอาหรับ
– สถานที่อ่านอัล-กุรอาน
– ช่วงเวลาอ่านอัล-กุรอาน
– ระวังเรื่องการให้เกียรติอัล-กุรอาน
– ซัจะฮฺขณะอ่านบทที่มีโองการซัจดะฮฺ
– อ่านด้วยความใจเย็น
– อ่านอัล-กุรอานอย่างคนมีความรัก
– วิธีการจบอัล-กุรอานด้วยการกล่าว เซาะดะก็อลลอฮุลอะลียุลอะซีม
– การอ่านอัล-กุรอานให้จบพร้อมดุอาอฺจบอัล-กุรอาน
นอกจากที่กล่าวมาแล้วการใส่ใจต่อประเด็นเล็ก ๆ น้อย ๆ ต่อไปนี้ก็ถือว่ามีผลอย่างยิ่งต่อการท่องจำอัล-กุรอาน กล่าวคือสามารถท่องจำอัล-กุรอานได้ง่ายและรวดเร็วขึ้นได้แก่
1. การตั้งอุดมการณ์ให้ตนเอง
มนุษย์ถ้าปราศจากอุดมการณ์ก็ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่การงานได้ แต่ถ้าปฏิบัติก็ไม่อาจทำให้เสร็จสมบูรณ์ได้ แตกต่างไปจากการงานที่มีเจตนาและอุดมการณ์ในการกระทำ
โดยปกติผู้ศรัทธาทุกคนมีใจรักที่จะท่องจำอัล-กุรอาน แต่แตกต่างกันตรงที่บางคนมีอุดมการณ์และความมุ่งมั่นในการเริ่มต้น ขณะที่บางคนนั้นไม่มี
สำหรับบุคคลที่ไม่มีอุดมการณ์ในการท่องจำหรือมีแต่น้อย เป็นการดีต้องใช้วิธีการอื่นสร้างอุดมการณ์ให้เกิดขึ้นภายในจิตตนให้ได้ ซึ่งประเด็นต่อไปนี้สามารถช่วยได้อย่างดี
– สร้างความคุ้นเคยและความรักที่จะท่องจำอัล-กุรอาน
– ศึกษาประวัตินักท่องจำหรือนักอ่านที่ประสบความสำเร็จ
– ศึกษาริวายะฮฺที่กล่าวถึงความประเสริฐในการท่องจำและการอัล- กุรอาน
– เริ่มความคิดสร้างสรรเกี่ยวกับการท่องจำและผลในการท่องจำ
2. การเลือกอัล-กุรอานฉบับใดฉบับหนึ่ง
อัล-กุรอานบางเล่มอาจมีความแตกต่างในเรื่องการพิมพ์ รูปเล่ม ตัวอักษร สัญลักษณ์ และวิธีการจัดพิมพ์ และบางครั้งมีการพิมพ์ผิดพลาด ดังนั้น การท่องจำจากอัล-กุรอานจากหลายฉบับเป็นสาเหตุให้นักท่องจำเบื่อหน่ายเร็วและอาจมีความผิดพลาดเรื่องโองการได้
ฉะนั้น จำเป็นอยางยิ่งสำหรับนักท่องต้องเลือกอัล-กุรอานฉบับที่ถูกต้องและได้มาตรฐานที่สุด และที่สำคัญต้องนำติดตัวไว้ตลอดเพื่อให้เกิดความมุ่งมั่นบนตัวอักษร ซึ่งบางท่านได้แนะนำว่าให้ใช้อัล-กุรอานที่เป็นลายมือของ อุซมาน ฏอฮา เพราะเป็นอัล-กุรอาที่ได้มาตรฐานในการพิมพ์มากที่สุด
3. มีสมาธิ (อย่าใจลอย)
การมีสมาธิต่างไปจากการมุ่งมั่นซึ่งเป็นมารยาทภายในของการท่องจำ การมีสมาธิหมายถึง การรวมพลังในการท่องจำไว้ที่จุดเดียวกัน อย่าใจลอยหรือคิดถึงเรื่องอื่นสอดแทรกในการท่องจำ
การใจลอยในการท่องจำอัล-กุรอานเป็นสาเหตุทำให้มีความผิดพลาด และทำให้ขาดความรวดเร็วในการท่องจำ วิธีรักษาไม่ให้ใจลอยในการท่องจำอัล-กุรอานมีหลายวิธีแต่วิธีที่ดีที่สุดคือ การจำเรื่องราวที่เป็นคติสอนใจ หรือการเล่นที่เป็นวิชาการ การจำสิ่งของภายในห้องจำนวนมากมายภายในเวลา 3 นาที หลังจากนั้นให้เขียนชื่อสิ่งของเหล่านั้นลงกระดาษ ซึ่งการทำซ้ำกันหลาย ๆ ครั้งจะช่วยรักษาอาการใจลอยลงได้
4. ทำจิตใจให้สงบ
การทำจิตใจให้สงบมีผลอย่างมากต่อการท่องจำอัล-กุรอาน การมีอารมณ์หงุดหงิด ขี้โมโหเป็นอุปสรรคในการท่องจำอย่างรวดเร็ว
นักวิชาการท่านหนึ่งอธิบายว่า ขณะท่องจำอัล-กุรอานถ้าปล่อยให้อารมณ์หงุดหงิดครอบงำ ฉะนั้น เมื่อใดก็ตามที่ย้อนกลับไปยังความจำของตนเองก็จะพบอารมณ์หงุดหงิดนั้นอีก
ฉะนั้น เป็นการดีถ้าเกิดอารมณ์หงุดหงิดให้หยุดพักการท่องจำไว้ก่อน และเมื่อใดที่จิตใจสงบแล้วค่อยเริ่มการท่องจำอัล-กุรอานใหม่อีกครั้ง
5. การฝึกฝนความจำ
เมื่อความจำพร้อมการท่องจำก็จะเป็นไปได้อย่างง่ายดายและรวดเร็ว การฝึกฝนความจำมีหลายวิธีด้วยกันทั้งริวายะฮฺ และตำราต่าง ๆ ได้กล่าวถึงวิธีการไว้มากมาย ซึ่งบางที่กล่าวว่าตัวการสำคัญคือ สภาวะจิตด้านใน และวัตถุปัจจัยภายนอก เช่น การกินน้ำผึ้ง การแปลงฟัน การอ่านอัล-กุรอาน เซาะละวาต ออกห่างการทำบาป และการวางตารางงานประจำวันให้แก่ตนเอง
6. การใส่ใจต่อความเป็นระเบียบในการท่องจำ
นักวิชาการบางท่านอธิบายว่าให้เริ่มต้นการท่องจำตั้งแต่แรกจนกระทั่งจบเล่ม เพื่อว่าพิธีการจบอัล-กุรอานจะได้จัดร่วมกับการท่องจำ ซึ่งการทำเช่นนี้จะทำให้โครงสร้างอัล-กุรอานทั้งหมดอยู่ในความทรงจำของตนไปตลอดและจะทำให้ไม่ลืมที่ตนท่องจำไว้
บางท่านกล่าวว่า ดีกว่าให้เริ่มท่องจำที่ญุซสุดท้ายก่อน หมายถึงให้เริ่มที่บทเล็ก ๆ เพื่อว่าจะได้มีกำลังใจในการท่องจำมากยิ่งขึ้น
7. การอ่านและฟังอัล-กุรอานมาก ๆ
บุคคลที่ตัดสินใจว่าจะท่องจำอัล-กุรอาน สิ่งจำเป็นที่ต้องกระทำก่อนท่องจำคือ การอ่านอัล-กุรอานซ้ำหลาย ๆ ครั้ง อ่านให้มากที่สุดและหาโอกาสฟังอัล-กุรอานบ่อย ๆ เพื่อให้เกิดความคุ้นเคยและสติปัญญาจะได้เตรียมพร้อมที่จะรับอัล-กุรอาน
8. การเข้าร่วมชุมนุมกับนักท่องจำอัล-กุรอาน
นักท่องจำอัล-กุรอานแม้ว่าจะประสบความสำเร้จในการท่องจำ แต่สิ่งหนึ่งที่จะปล่อยผ่านไปไม่ได้เด็ดขาดคือ การหาประสบการและการขอความช่วยเหลือจากนักท่องจำรุ่นพี่ ฉะนั้น การเข้าร่วมชุมนุมกับนักท่องจำรุ่นพี่สามารถสามารถกล่าวได้ว่ามีประโยชน์อย่างยิ่ง เช่น
– เป็นการแลกเปลี่ยนความเข้าใจกันเกี่ยวกับท่องจำอัล-กุรอาน
– เป็นการแลกเปลี่ยนทัศนะกันเกี่ยวกับการท่องจำอัล-กุรอาน
– เป็นการสร้างความเป็นพี่น้องด้วยอัล-กุรอาน
– เป็นการขจัดความคลางแคลงใจในการท่องจำของกันและกัน
9. สร้างความสัมพันธ์ทางปัญญากับทุกโองการ
นักท่องจำอัล-กุรอานจำเป็นต้องสร้างความสัมพันธ์ระหว่างความจำของตนกับสัญลักษณ์ต่าง ๆ ของโองการ หรือสร้างสัญลัษณ์ในสติปัญญาของตน เพื่อจะได้สามารถถ่ายทอดสัญลักษณ์เหล่านั้นลงบนโองการหรือคำที่เป็นเป้าหมายของตน ถ้าไม่สนใจต่อสิ่งเหล่านี้จะเป็นสาเหตุทำให้ปัญญาของตนลืมอย่างรวดเร็ว ตัวอย่าง เช่น ให้สร้างความสัมพันธ์ระหว่างโองการที่ความสงสัย กับประเด็นที่มีความสงสัยกับชื่อซูเราะฮฺ หรือส่วนใดส่วนหนึ่งของซูเราะฮฺกับความหมายของโองการ โดยให้เลือกคำที่มีความหมายดีที่สุดของโองการ
ข้อควรพิจารณา การใส่ใจในความหมายของโองการ การอธิบายโองการ หรือการศึกษาสาเหตุของการประทานโองการมีผลอย่างมากต่อการท่องจำอัล-กุรอานและทำให้โองการดังกล่าวอยู่ในความทรงจำได้นานที่สุด
10. การท่องจำชื่อซูเราะฮฺต่าง ๆ
เป็นความจำเป็นสำหรับนักท่องจำอัล-กุรอานทั้งหลาย ก่อนจะเริ่มจำเป็นต้องท่องชื่อซูเราะฮฺทั้ง 114 ซูเราะฮฺเสียก่อนกล่าวคือให้ท่องจำที่ละ 5 ซูเราะฮฺเพิ่มขึ้นไปเรื่อย ๆ จนครบ
11. ท่องจำโองการที่กล่าวซ้ำหรือที่คล้ายคลึงกัน
การท่องจำโองการเหล่านี้ต้องระมัดระวังให้มากเป็นพิเศษ และต้องอ่านซ้ำมากกว่าโองการอื่น ๆ เพื่อให้มีความผิดพลาดน้อยที่สุดและที่สำคัญต้องจดไว้ว่าโองการดังกล่าวคล้ายกับอัล-กุรอานโองการใดบ้าง
12. การเรียนรู้กฎไวยากรณ์ภาษาอาหรับ
การเรียนรู้ภาษาอาหรับและกฎไวยากรณ์เป็นสาเหตุทำให้นักท่องจำ ไม่ค่อยมีความผิดพลาดด้านการอ่านหรือการใส่สระที่คำ และยังเป็นสาเหตุทำให้การอ่านโองการที่มีความคลุมเครือผิดพลาดน้อยลง นอกจากนั้นไวยากรณ์ภาษาอาหรับยังช่วยทำให้มีความเข้าใจอัล-กุรอานดียิ่งขึ้น ซึ่งมีผลต่อการท่องจำอย่างยิ่ง
13. ให้ท่องจำที่ละน้อยแต่จำให้ดี
นักท่องจำหลายท่านพยายามบังคับตัวเองและนำความรู้ต่าง ๆ เข้ามารวมอยู่ในการท่องจำด้วย แน่นอนการทำเช่นนี้เป็นความสำเร็จช่วงสั้น ๆ เท่านั้น ซึ่งเขาจะลืมในเวลาอันรวดเร็ว
ดังนั้น การท่องจำอัล-กุรอานควรจะท่องจำที่ละน้อยเหมาะสมกับความสามารถและเวลาของบุคคล
14. ประเมินความสามารถของตัวเอง
บุคคลที่ต้องการท่องจำอัล-กุรอานโดยตรงสิ่งจำเป็นต้องปฏิบัติก่อน
– ต้องตรวจสอบความสามารถของตนเองก่อน
– ทดสอบระดับเสียงสูง กลาง และต่ำของตนเอง
– ทดลองการอ่านเร็ว ปานกลาง และช้าของตนเอง
หลังจากนั้นให้เลือกระดับเสียง และวิธีการอ่านที่ดีที่สุดให้กับตนเอง
15. สถานที่เหมาะสมต่อการท่องจำ
สถานที่ท่องจำอัล-กุรอานควรเป็น
– สติปัญญาและความทรงจำควรมีอิสระและได้รับความสะบาย เพื่อว่าจะได้ถ่ายทอดความรู้สู่สติปัญญาอย่างง่ายดาย
– สถานที่นั้นไม่ควรรูปภาพหรือสีสันต่าง ๆ มากมายนักเพื่อให้มีจิตใจมั่นคง ไม่ใจลอยไปยังที่ต่าง ๆ
– ถ้าสามารถทำได้ให้เลือกสถานที่เตรียมไว้เฉพาะ สำหรับการรท่องจำเพียงอย่างเดียว
ข้อควรพิจารณา ไม่ควรท่องจำอัล-กุรอานขณะเดินทางไปมา เนื่องจากในสภาพเช่นนั้นจิตใจไม่มั่นคงอยู่กับที่ เว้นเสียแต่ว่ามีความจำเป็นและไม่มีเวลาอื่นอีกแล้ว
16. ช่วงเวลาที่เหมาะสมต่อการท่องจำ
ช่วงเวลาที่ดีที่สุดสำหรับการท่องจำคือ ช่วงที่ไม่ได้ยุ่งกับภาระกิจอย่างอื่น เป็นช่วงที่จิตใจว่างปลอดโปร่งจากทุกปัญหา ฉะนั้น เวลาที่ดีทีสุดสำหรับการท่องจำคือ ตอนเช้าตรู่เนื่องจากช่วงเวลาดังกล่าวจิตใจ และพลังความคิดได้รับการผักผ่อนอย่างเพียงพอ
ข้อควรพิจารณา การกำหนดเวลาที่แน่นอนตายตัว มีผลต่อการท่องจำอัล-กุรอานอย่างมาก
17. การท่องจำอัล-กุรอานและมองอัล-กุรอานเวลาอ่านไม่ขัดแย้งกัน
ผู้ถามได้ถามท่านอิมามซอดิก (อ.) ว่า ฉันท่องจำอัล-กุรอานทั้งเล่มจะให้ฉันอ่านปากเปล่าหรือว่าเวลาอ่านให้มองอัล-กุรอานดีกว่า
ท่านอิมาม (อ.) ตอบว่า ไม่ ทว่าเวลาอ่านเจ้าจงมองอัล-กุรอานดีกว่า เจ้าไม่รู้ดอกหรือว่าการมองอัล-กุรอานนั้นเป็นอิบาดะฮฺ
ท่านอิมามกล่าวต่อว่า บุคคลที่มองอัล-กุรอานเวลาอ่านสายตาของเขาจะได้รับประโยชน์ บาปของบิดามารดาจะได้รับการอภัย แม้ว่าท่านทั้งจะเป็นการฟิรก็ตาม (อุซูลกาฟียฺ เล่ม 2 หน้าที่ 613 ฮะดีซที่ 5)
ข้อควรพิจารณา นักท่องจำอัล-กุรอานมี 2 ประเภท
ประเภทที่ 1. บุคคลที่มุ่งมั่นอยู่กับการท่องจำอัล-กุรอาน แน่นอนว่าการฝึกฝนการท่องจำเป็นสิ่งจำเป็น ฉะนั้นจะต้องไม่มองอัล-กุรอานเวลาอ่าน
ประเภทที่ 2. บุคคลที่ท่องจำสมบูรณ์ทั้งเล่มเป็นกลุ่มชนที่ริวายะฮฺข้างต้นได้กล่าวกับเขาว่า เวลาอ่านให้มองอัล-กุรอานแ
แน่นอนการมองอัล-กุรอานเวลาอ่านนั้นมีประโยชน์มากมายดังที่ริวายะฮฺข้างต้นได้อธิบายไว้ และนักปราชญ์อิสลามยังได้กล่าวสำทับไว้อีกว่านอกจากประโยชน์ดังกล่าวแล้ว ยังส่งผลให้มีการพิมพ์อัล-กุรอานอย่างต่อเนื่องซึ่งเป็นการป้องกันการสูญสลายของอัล-กุรอานในทางอ้อม

18. แก้ไขข้อคลางแคลง
นักท่องจำอัล-กุรอานเวลาท่องจำอาจจำคำหรือโองการผิดพลาด ซึ่งบางคนรู้ตัวและบางคนไม่รู้ตัว ดังนั้น เพื่อแก้ไขข้อผิดพลาดเหล่านั้นควรปฏิบัติดังต่อไปนี้
1. ท่องอัล-กุรอานโดยให้คนอื่นตรวจสอบการอ่านของตนจากอัล-กุรอาน
2. คำที่อ่านผิดและอ่านติดปากอยู่เป็นประจำให้เขียนให้ถูก เพื่อว่าจะได้สร้างสัมพันธ์ระหว่างความทรงจำกับคำที่แก้ไขแล้ว

3. คำที่จำผิดควรเขียนให้สวยงามและอ่านดัง ๆ ซ้ำไปซ้ำมาหลาย ๆ ครั้งเพื่อแทนที่คำที่จำผิดมาตลอด
19. ฝึกฝนและอ่านซ้ำ
การฝึกฝนและอ่านซ้ำใน 2 ระดับมีความจำเป็น
– ฝึกฝนก่อนที่จะท่องจำทั้งเล่มอันเป็นสาเหตุให้สมองจำโองการได้ทั้งหมด
– หลังจากท่องจำทั้งเล่มไม่ว่าจะนานเป็นเดือนหรือเป็นปีก็ตามให็อ่านซ้ำทุกวันเพื่อป้องกันการลืม
20. ท่องจำหมายเลขและสัญลักษณ์ต่าง ๆ
ถ้าสามารถท่องจำอัล-กุรอานพร้อมกับหมายเลขโองการ หน้า และชื่อบทต่าง ๆ หรือสัญลักษณ์อื่น ๆ ถ้ามีจะเป็นการดีอย่างยิ่งเนื่องจากจะทำให้ผู้ท่องจำลืมช้าเพราะสมองได้สร้างความสัมพันธ์ระหว่างโองการและสัญลักษณ์เหล่านั้นอย่างดี
21. การป้องกันการลืมโองการ
การลืมเป็นความโปรดปรานอย่างหนึ่งที่พระผู้เป็นเจ้าได้ประทานให้กับมนุษย์ มิฉะนั้นแล้วมนุษย์จะมีปัญหากับตนเองเนื่องจากสติปัญญาได้บันทึกเหตุการณ์ทั้งหมดที่เกิดขึ้นทุกเวลาและทุกวัน เช่น สมมุติว่าไม่เคยลืมความทุกข์หรือเรื่องเศร้าที่เกิดขึ้น เขาก็จะกลายเป็นคนเศร้าไปโดยปริยาย
แต่ในบางครั้งการลืมก็สร้างปัญหาให้กับมนุษย์ไม่น้อยเช่นกัน อย่างเช่นการท่องจำอัล-กุรอานเป็นต้น ด้วยเหตุนี้จึงได้มีการนำเสนอวิธีป้องกันการลืมไว้ดังนี้ ตัวอย่าง ฝึกฝนหลังการท่องจำ จำสัญลักษณ์ต่าง ๆ หมายเลขโองการหรือเลขหน้าดังที่กล่าวมาแล้ว
ท่านอิมามอะลี (อ.) ได้รายงานจากท่านศาสดา (ซ็อล ฯ) ว่าดุอาอฺดังต่อไปนี้เป็นดุอาอฺที่ป้องกันการลืมได้อย่างดี
اَللَّهُمَّ ارْحَمْنٍي بِتَرْكِ مَعَاصِيْكَ اَبَدًا مَا اَبْقَيْتَنِي، وَارْحَمْنِي مِنْ تَكَلَّفِ مَا لاَ يَعْنِنِي، وَ ارْزُقْنِي حُسْنَ الْمَنْطَرِ فِيْمَا يُرْضِيْكَ عَنِّي، وَ اَلْزِمْ قَلْبِي حِفْطَ كِتَابِكَ كَمَا عَلَّمْتَنِي، وَارْزُقْنِي اَنْ اَتْلُوَهُ عَلَى النَّحْوِ الَّذِي يُرْضِيْكَ عَنِّي، اَللَّهًمَّ نَوَّرْ بِكِتَابِكَ بَصَرِيْ، وَاشْرَحْ بِهِ صَدْرِى، وَفَرِّحْ بِهِ قَلْبِي، وَاَطْلِقْ بِهِ لِسَانِي ، وَاسْتَعْمَلْ بِهِ بَدَنِي، وَ قَوِّنِي عَلَى ذَلِكَ، وَ اَعِنِّي عَلَيْهِ اِنَّهُ لاَ مُعِيْنَ عَلَيْهِ اِلاَّ اَنْتَ، لاَ اِ لَهَ اِلاَّ اَنْتَ
โอ้ ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า โปรดเมตตาให้ข้าฯละทิ้งการทำบาปกับพระองค์ตลอดไปตราบที่พระองค์ให้ข้าฯดำรงอยู่ โปรดเมตตาข้าฯอย่าให้ประสบกับภาระที่ไม่ก่อประโยชน์แก่ข้าฯ โปรดประทานทัศนะที่ดีแก่ข้าฯ ในสิ่งที่จะทำให้พระองค์พึงพอพระทัยต่อข้าฯ โปรดบังคับหัวใจของข้าฯให้จดจำคัมภีร์ของพระองค์ดังที่พระองค์ได้ทรงสอนข้าฯ โปรดประทานให้ข้าฯได้อ่านคัมภีร์ตามวิธีที่พระองค์พึงพอพระทัยจากข้าฯ
โอ้ ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า โปรดบันดาลให้สายตาของข้าฯสว่างไสวด้วยคัมภีร์ของพระองค์ โปรดเปิดหัวอกของข้าฯด้วยอัล-กุรอาน โปรดทำให้หัวใจขอข้าฯเบิกบานด้วยอัล-กุรอาน โปรดให้ลิ้นของข้าฯพูดด้วยอัล-กุรอาน โปรดให้ร่างกายของข้าฯปฏิบัติตามอัล-กุรอาน โปรดให้ข้าฯเข็มแข็งในสิ่งนั้น โปรดช่วยเหลือข้าฯบนการกระทำนั้น แน่นอนไม่มีผู้ช่วยเหลืออื่นใดนอกจากพระองค์ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ (อุซูลกาฟียฺ เล่ม 2 หน้า 420)
3. แนวทางในการท่องจำ
แนวทางในการท่องจำอัล-กุรอานสามารถแบ่งออกเป็น 3 แนวทาง ซึ่งบรรดานักท่องจำทั้งหลายสามารถตรวจสอบความสามารถ และพิจารณาเงื่อนไขแล้วแนวทางใดเหมาะสมกับตัวเองให้เลือกแนวทางนั้น
ข้อควรพิจารณา การลอกเรียนแบบแนวทางในการท่องจำอัล-กุรอานเป็นวิธีที่การไม่ถูกต้อง ซึ่งประสบการณ์ได้สอนให้รู้วาการลอกเรียนแบบเป็นวิธีการที่ไม่หยั่งยืนที่ไม่มีความมั่นคงแต่อยางใด แต่ไม่ได้หมายความว่าไม่ต้องสนใจประสบการณ์ของคนอื่น ทว่าหมายถึงนักท่องจำอัล-กุรอานต้องเลือกแนวทางที่เหมาะสมกับความสามารถให้กับตนเองและดำเนินตามแนวทางนั้นไปตลอด
แนวทางหลักสำหรับการท่องจำอัล-กุรอาน
1. อ่านโองการซ้ำ หมายถึงเริ่มต้นอ่านอัล-กุรอานและอ่านซ้ำไปมาจนจำ ซึ่งวิธีการนี้มีรายละเอียดว่า บางครั้งอ่านจนจบโองการโดยอ่านซ้ำไปซ้ำมา หรือบางครั้งแบ่งโองการออกเป็นส่วนต่าง ๆ หมายถึงสังเกตช่วงหยุดของโองการและแบ่งไปตามนั้น มิใช่แบ่งตามความสั้นยาวของโองการ หลังจากนั้นให้อ่านซ้าไปซ้ำมาจนจำ หลังจากท่องจำแล้วกี่โองการก็ตามให้อ่านทวนใหม่ตั้งแต่แรกจนจบ
2. ฟังอัล-กุรอานเทป หมายถึงการอ่านโองการซ้ำพร้อมกับฟังเสียง ซึ่งแนวทางนี้การฝึกฝนและการฟังมีผลอย่างมากต่อการท่องจำ
3. ใช้วิธีการเขียนโองการ หมายถึงให้เขียนโองการซ้ำหลาย ๆ ครั้งจนกระทั่งเกิดความเคยชินโดยไม่ต้องดูตัวบทเวลาเขียนครั้งต่อไป ซึ่งจะเป็นสาเหตุทำให้จำอัล-กุรอานไปในตัว
ข้อควรพิจารณษ นักท่องจำอัล-กุรอานและผู้เชี่ยวชาญทั้งหลายต่างให้ทัศนะว่าวิธีการแรกเป็นวิธีที่ดีที่สุด
ง. การท่องจำอัล-กุรอานและเด็ก
ประสบการณ์ได้บอกว่าช่วงเวลาที่ดีที่สุดสำหรับท่องจำอัล-กุรอานคือ เริ่มตั้งแต่อายุ 6 ถึง 15 ปี เนื่องจากในวัยนี้สมองเด็กยังว่างอยู่ไม่มีเรื่องต้องคิด ไม่ต้องรับผิดชอบครอบครัว ซึ่งเป็นวัยที่มีความเหมาะสมที่สุด
แน่นอนว่าก่อนวัยนี้ตัวการอื่น ๆ ก็มีผลไม่น้อยต่อการท่องจำอัล-กุรอานเช่น
1. การอ่านอัล-กุรอานของมารดาที่กำลัตั้งครรภ์ ซึ่งมีผลในทางบวกอย่างมากกับทารกที่อยู่ในครรภ์ และตัวการสำคัญก่อนช่วงนี้คือ อสุจิที่สะอาดของบิดา พลังอีมาน ความยำเกรง และจิตใจที่ใสสะอาดของบิดามารดาเป็นตัวการสำคัญที่จะให้จิตวิญญาณแก่ทารกน้อยในครรภ์
2. การอ่านอัล-กุรอานให้ทารกที่อยู่ในวัยกินนม ซึ่งเป็นสาเหตุให้เด็กมีความคุ้นเคยกับอัล-กุรอาน
บางท่านได้เขียนว่า การอ่านอัล-กุรอานให้เด็กเป็นภารกิจที่มีความสำคัญอย่างยิ่งและเป็นการกระทำมีความเหมาะสมที่สุด ซึ่งในอนาคตสิ่งนี้จะกลายเป็นตัวการสำคัญสำหรับการท่องจำอัล-กุรอาน
3. การเชิญชวนเด็กให้รักที่จะอ่านและท่องจำอัล-กุรอาน แต่การบังคับเด็กให้ท่องจำเป็นวิธีการที่ไม่ถูกต้อง ทว่าเป็นวิธีที่จะทำให้เด็กมีปฏิกิริยาแข็งกร้าวและไม่ชอบอัล-กุรอานในที่สุด
วิธีดึงดูดใจที่ดีที่สุดเพื่อให้เด็กมีความรักและคิดอยากท่องจำอัล-กุรอานคือ การเล่าเรื่องเล่าต่าง ๆ ในอัล-กุรอานพร้อมกับอ่านโองการประกอบ