แหล่งที่มาของศาสนาอิสลาม

Languages
  1. home

  2. article

  3. 3. การให้ความสำคัญต่อการศึกษาในทัศนะอิสลาม

3. การให้ความสำคัญต่อการศึกษาในทัศนะอิสลาม

การให้ความสำคัญและการเพียรพยายามเพื่อให้ไปถึงยังเป้าหมายทุก ๆ เป้าหมาย มีความพอดีตัว แต่การให้ความสำคัญกับการศึกษาถือว่าสูงส่งและเป็นสิ่งที่มีคุณค่ามหาศาล อิสลาม เป็นศาสนาที่วางอยู่บนธรรมชาติของมนุษย์ ถือว่าการศึกษาเป็นสิ่งมีค่าที่สุด ท่านศาสดา (ขอพระเจ้าทรงประสาทพรแด่ท่านและครอบครัวของท่าน) กล่าวว่า “ผู้ที่กำลังศึกษาหาความรู้ ถือว่าเป็นที่รักยิ่งของอัลลอฮ”
การทำสงครามศาสนาถือว่าเป็นหนึ่งในหลักการอิสลาม หากท่านศาสดา (ขอพระเจ้าทรงประสาทพรแด่ท่านและครอบครัวของท่าน) และอิมาม (ขอความสันติพึงมีแด่ทาน) ได้ออกคำสั่งเมื่อใดถือเป็นหน้าที่ของมุสลิมทุกคนต้องออกไปสงครามทันที ยกเว้นบุคคลที่กำลังทำการศึกษาหาความรู้ ดังนั้น จะเห็นได้ว่าอิสลามให้ความสำคัญต่อการศึกษาอย่างมาก จึงเป็นหน้าที่ของทุกคนในสังคมที่ต้องให้การสนับสนุนและส่งเสริมให้เยาวชนของตนได้รับการศึกษาสูง อัล-กุรอาน กล่าวว่า
وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنفِرُواْ كَآفَّةً فَلَوْلاَ نَفَرَ مِن كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَآئِفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُواْ فِي الدِّينِ وَلِيُنذِرُواْ قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُواْ إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ
“บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลายไม่ควรออกไปทำสงครามพร้อมกันทั้งหมด แต่ควรให้แต่ละกลุ่มส่งคนของตนออกไปศึกษาข้อเท็จจริงของศาสนา และเมื่อพวกเขาได้กลับมายังกลุ่มพวกพ้องของตนจะได้สั่งสอนชี้แจงอิสลามแก่พวกของตน โดยหวังว่าพวกเขาจะได้สังวรตน” (อัล-กุรอาน บท อัต-เตาบะฮ โองการที่ 122)
ท่านอิมามอะลี (อ.) กล่าวถึงการให้ความสำคัญต่อการศึกษาว่า
1. แท้จริงแล้ว ท่านมีความจำเป็นในการศึกษาที่ดี มากเสียยิ่งกว่าชัยชนะที่นำมาซึ่งเงินและทองคำ
2. การศึกษาที่ดีปกปิดแหล่งกำเนิดอันต่ำต้อย
3. ผู้ได้รับการศึกษาย่อมมองเห็นด้วยจิตใจและวิญญาณ คนโง่เขลานั้นมองเห็นก็แต่เพียงดวงตาทั้งสองของเขาเท่านั้น
4. จงฟัง แล้วท่านจะสอนตัวท่านเอง นิ่งสงบเงียบ แล้วท่านจะไม่เสี่ยงเลย
5. อุทิศชีวิตแก่ศาสนา โดยปราศจากการถูกสั่งสอนอบรม ก็เหมือนกันกับลาสีข้าวซึ่งเดินวนเวียนไปรอบ ๆ โดยไม่อาจออกไปจากที่นั้นได้
6. ผู้ที่ไม่รู้จักเรียนรู้อะไรเลย ย่อมไม่เคยถูกสอนสั่ง
7. ผู้ใดก็ตามที่ไม่อดทนต่อความยากลำบาก ในการถูกสั่งสอนอบรมจะอยู่อย่างนั้นตลอดไปในความต่ำต้อยแห่งอวิชชา
8. ครูและนักเรียนมีส่วนร่วมเท่า ๆ กันในรางวันของพระผู้เป็นเจ้า
9. การสอนที่ดีที่สุดคือ การสอนซึ่งแก้ไขตัวท่านให้ถูกต้อง
10. การสอนที่มิได้แก้ไขตัวท่านให้ถูกต้องย่อมอยู่ในแนวทางที่ผิดพลาด
11. บุคคลผู้มีความสามารถน้อยที่สุดก็คือ บุคคลผู้ซึ่งสำแดงตัวเขาเองให้ปรากฏว่าไม่สามารถที่จะแก้ไขตัวเองให้ถูกต้องได้
12. ทำตัวท่านเองให้เป็นผู้รับใช้ผู้รู้คนใดก็ได้ ที่ท่านพานพบ
13. บุคคลย่อมเรียนรู้โดยการถามปัญหาต่าง ๆ
ท่านอิมามอะลี (อ.) กล่าวถึงการเรียนรู้
1. หนังสือทั้งหลาย คือ สวนของผู้รู้
2. บุคคลใดที่เรียนรู้ย่อมย่อมตาสว่าง
3. บุคคลที่ตาสว่างย่อมเข้าใจ บุคคลที่เข้าใจย่อมมีความรู้
4. ผู้คงแก่เรียนย่อมมีชีวิตอยู่ แม้ภายหลังการตายของเขา คนโง่ย่อมตายแม้ขณะยังมีชีวิตอยู่
5. นักปราชญ์ย่อมรู้จักคนโง่ เพราะแต่ก่อนนี้ ตัวเขาเองเคยโง่มาก่อน แต่คนโง่ย่อมไม่รู้จัก
6. ปราชญ์ เพราะเขาไม่เคยเป็นเช่นนั้นมาก่อน
7. ผู้ใดก็ตามที่ในจิตใจของเขา ครุ่นคิดพิจารณาแต่ความคิดที่ดีย่อมเรียนรู้ที่จะจำแนกแยกแยะจุดต่าง ๆของความผิดพลาด
8. ผู้รู้ที่แท้จริงนั้นคือ บุคคลผู้ซึ่งเข้าใจว่า สิ่งที่เขารู้นั้นแท้จริงแล้วมีเพียงเล็กน้อย เมื่อเปรียบเทียบกับสิ่งที่เขาไม่รู้
ท่านอิมามอะลี (อ.) กล่าวถึงความรู้ว่า
1. ภาชนะทุกใบถ้าเทสิ่งของลงไปมันจะเต็ม ยกเว้นขุมคลังแห่งความรู้ยิ่งเติมยิ่งโต
2. ไม่มีขุมคลังใดเหมือนอย่างความรู้
3. อาณาจักรแห่งความรู้ไม่มีขอบเขต
4. หัวหน้าของสติปัญญาอันเป็นพรสวรรค์ คือความรู้
5. ความรู้นำไปสู่ปัญญา ด้วยเหตุนี้ผู้ได้รับการศึกษาจึงเป็นคนฉลาด
6. ความมั่งมี ลดน้อยถอยลงโดยการจับจ่ายใช้สอย ในขณะที่ความรู้ถูกทำให้เพิ่มพูนขึ้นโดยการเผยแพร่
7. สิ่งที่หายากคุณค่าของมันย่อมเพิ่มมากขึ้น ยกเว้นความรู้ยิ่งกระจัดกระจายออกไปมากเท่าใด มันก็ยิ่งมีค่ามากขึ้นเท่านั้น
8. ที่สุดของทั้งสองสิ่งนี้ ซึ่งไม่อาจจะบรรลุถึงได้ คือความรู้และความเข้าใจ
9. ด้วยความรู้ทำให้ท่านปลอดภัย ด้วยความโง่ทำให้ท่านขาดทุน
10. สัจธรรมคือวิถีทางที่วิบากที่สุด และความรู้คือ มัคคุเทศก์ที่ดีที่สุด
11. ความรู้คือคลังสมบัติที่กว้างใหญ่ไพศาล ซึ่งมันไม่เคยถูกใช้ให้หมดสิ้นไปได้ สติปัญญาคือ เสื้อคลุมตัวใหญ่ซึ่งไม่มีวันเก่า
12. เสื้อคลุมแห่งความรู้ จะทำให้ท่านเป็นอมตะและดูไม่แก่
13. จงแสวงหาให้ได้มาซึ่งความรู้ มันเป็นอาภรณ์ประดับตัวท่านหากท่านเป็นร่ำรวย และมันจะชุบเลี้ยงท่านหากท่านยากจน
14. บุคคลที่ปลอดภัยที่สุดในความรู้ของเขาคือ ผู้ซึ่งที่ความเชื่อมั่นทังหลายของเขา ไม่ถูกทำให้อ่อนแอลงโดยความสงสัย
15. ความรู้ที่เป็นประโยชน์ที่สุดคือ สิ่งที่ผู้หนึ่งนำมันไปสู่การปฏิบัติ
16. จงเลือกส่วนที่ดีที่สุดของวิทยาการแต่ละสาขา ให้เหมือนอย่างผึ้งที่ดูดส่วนที่ละเอียดอ่อนที่สุดของดอกไม้นั้น
17. จงติดตามแสวงหาความรู้ ซึ่งท่านอาจจะควรค่าแก่ตำแหน่งที่มีเกียรติอันน่าเคารพยกย่อง
18. จงค้นหาความรู้ จงทำให้ตัวท่านเองเป็นที่รู้จักโดยผ่านทางความรู้นั้น จงปฏิบัติมันแล้ว ท่านจะกลายเป็นผู้รู้เช่นกัน
19. ประสบการณ์ คือความรู้ที่ได้รับมา
20. ผู้ขาดประสบการณ์ ย่อมถูกหลอกบ่อย ๆ
21. กษัตริย์ได้รับความเคารพนับถือเพราะอำนาจของพระองค์ นักปราชญ์ได้รับความเคารพนับถือเพราะสิ่งที่เขารู้ ผู้ทำความดี ได้รับความเคารพนับถือก็เพราะการทำความดีต่าง ๆ ของเขา และหัวหน้าเผ่าชนได้รับความเคารพนับถือก็เพราะอายุของเขา
22. จะรู้จักคนอื่นได้อย่างไร ถ้าหากบุคคลนั้นยังไม่รู้จักตนเอง
23. จงอย่าเกลียดในสิ่งที่ท่านไม่รู้ เพราะความรู้อันเป็นส่วนที่ใหญ่กว่านั้นประกอบด้วยสิ่งที่ท่านไม่รู้
24. ถ้าท่านปิดบังซ่อนเร้นในสิ่งที่ท่านรู้ ท่านจะถูกทึกทักเอาว่าท่านไม่รู้อะไรเลย
25. บุคคลควรไต่ถามถึงเรื่องที่ตนไม่รู้ไม่ควรอายที่จะกล่าวว่า “ฉันไม่รู้”
26. มนุษย์มักเป็นปฏิปักษ์กับสิ่งที่เขาไม่รู้
27. ภัยร้ายของความรู้คือ การไม่ปฏิบัติตามความรู้นั้น ภัยรายของแรงงานคือ การทำงานแต่ไม่สุจริตใจ
28. การขว้างวิทยาการทิ้งไปนั้น ก็เสมือนกับการทุบทำลายไม้ที่ต่อเรือลำหนึ่งออกเป็นชิ้น ๆ ซึ่งบรรดาผู้สร้างเรือลำนั้นพร้อมด้วยผู้เดินทางทั้งหมดที่โดยสารไปกับมันนั้นต้องจมลงจนหมดสิ้น
29. ความรู้เช่นนั้นถือว่าผิวเผินมาก ซึ่งหลงเหลืออยู่เฉพาะบนปลายลิ้นของท่านเท่านั้น คุณธรรม
30. ภายในและคุณค่าของความรู้นั้น คือสิ่งที่ท่านยึดถือปฏิบัติไปตาม