แหล่งที่มาของศาสนาอิสลาม

Languages
  1. home

  2. article

  3. สำนักคิด เฏาะฮาวียะฮฺ

สำนักคิด เฏาะฮาวียะฮฺ

เขาคืออะฮฺมัด บิน มุฮัมมัด บิน สะลามะฮฺ อัลอัซดีย์ อัลฮิจญฺรี มักกันนีย์  ฉายาของเขาคือ เฎาะฮาวีย์
เขียนโดย อะลี ร็อบบานีย์ ฆุลภัยคอนีย์
การปฏิรูปหลักศรัทธาของนิกายซุนนีย์ในศตวรรษที่สี่ โดย 3 บุคคลสำคัญ
เริ่มต้นที่  อบูญะอฺฟัร เฏาะฮาวีย์  เป็นหนึ่งในพวกเขา เขาคืออะฮฺมัด บิน มุฮัมมัด บิน สะลามะฮฺ อัลอัซดีย์ อัลฮิจญฺรี มักกันนีย์  ฉายาของเขาคือ เฎาะฮาวีย์  (เสียชีวิตเมื่อ ฮ.ศ. 321)  เขาได้ถือกำเนิดในหมู่บ้านแห่งหนึ่งนามว่า เฏาะฮา เป็นหนึ่งในเมืองสำคัญของอียิปต์ แต่นักเขียนและนักแปลบางคนกล่าวว่า เขาเกิดเมื่อ ปี ฮ.ศ. 229,, 230, 238, 239 ตามลำดับ
เฏาะฮาวี มีความสนใจในวิชาฮะดีซ และฟิกฮฺ เป็นอย่างยิ่ง เขาเป็นหนึ่งในนักรายงานฮะดีซ และเป็นฟุกะฮาที่ยิ่งใหญ่คนหนึ่งในสมัยของตน ตอนเริ่มแรกเขาได้ถือปฏิบัติตาม สำนักคิดฮะนะฟีย์ (Hanafi)  เกี่ยวกับเรื่องนี้เขาได้ออกฟัตวามากมาย ที่แตกต่างกัน แต่สิ่งที่น่าจะดีที่สุดคือ สำนักคิดอบูฮะนีฟะฮฺ มีทัศนะมากกว่าสำนักคิดชาฟิอีย์ มุมมองที่สำคัญในแง่ของการท้วงติงได้สร้างพึงพอใจแก่เขา (ตารีคฟัลฟะฟะฮฺ ในโลกอิสลาม เล่ม 1 หน้า 347)
เขาเป็นผู้เขียนผลงานที่สำคัญรวมทั้ง :
1 –ชัรฮ์ มะอานิลอาซาร, 2 –ชัรฮฺ มุชกิลอะฮาดีซ เราะซูล ซ็อลลัลลอฮฺ อะลัยฮิ วะอาลิฮี, 3 –อะฮฺกามอัล-กุรอาน, 4 –อิคติลาฟุ อัลฟุเกาะฮาอ์, 5 –อันนะวาดิร อัลฟิกฮียะฮฺ, 6 –อัชชุรูฏุ อัลกะบีร, 7 –อัชชุรูฏุ อัลเอาซัต, 8 –ชัรฮ์ อัลญามิอ์ อัซเซาะฆีร, 9 ชัรฮ์ อัลญามิอ์ อัลกะบีเราะฮฺ– 10 –อัลมุคตะซัร อัซซะฆีร, 11 –อัลมุคตะซัร อัลกะบีร, 12 –มะนากิบ อบี ฮะนีฟะฮฺ, 13 –ตารีค อัลกะบีร, 14 –อัรรัดดุ อะลา กิตาบ อัลมุดัลลิซีน, 15 –กิตาบ อัลฟะรออิฏ, 16 –กิตาบ อัลวะซอยอ, 17 –ฮุกม์ อะรอฎี มักกะฮฺ, 18 – กิตาบ อัลอะกีดะฮฺ  (เฟะฮฺริซต์ อิบนุนะดีม หน้า 292)
เฏาะฮาวีย์ ในวิชาเทววิทยาเขาได้เขียนหนังสือเล่มเล็กๆ เล่มหนึ่งนามว่า อัซซุนนะฮฺ วัลญะมาอะฮฺ  หนังสือเล่มดังกล่าวถูกรู้จักในนามของ ความเชื่อของเฏาะฮาวีย์ ซึ่งในบทนำนั้นกล่าวว่า: หนังสือหลักศรัทธาของอะฮฺลิซซุนนะฮฺเล่มนี้ เขียนขึ้นตามแนวคิดของอบู ฮะนีฟะฮฺ อบูยูซุฟ และมุฮัมมัด ชัยบานีย์
เฏาะฮาวีย์  ได้อธิบายความเชื่อศรัทธาไปตามแนวคิดของอบูฮะนีฟะฮฺ แต่ได้เขียนในกรอบใหม่ เขาได้แก้ไขปัญหาเทววิทยาแบบเก่าให้ทันสมัยขึ้นมา ทว่าเป้าหมายของเขาเพียงแค่ต้องการสรุปความเชื่อจากทัศนะของอบูฮะนีฟะฮฺ ซึ่งตรงกับทัศนะของพี่น้องซุนนะฮฺส่วนใหญ่
ความแตกต่างระหว่างเฏาะฮาวีย์ กับมาตุรีดียะฮฺนั้นเป็นที่ประจักษ์ชัดมาก ทั้งที่สองกล่าวได้ว่าเขาคือมัรญิอ์ทางวิชาการด้านฟิกฮฺของ ฮะนะฟีย์
เฏาะฮาวีย์ ซึ่งถือได้ว่าเป็นหนึ่งในอัซฮาบที่ซือสัตย์ของอะฮฺลิซซุนนะฮฺ เขาไม่เห็นด้วยที่จะวิพากษ์หลักความศรัทธาด้วยภูมิปัญญา ทว่าเป็นการดีกว่าหลักศรัทธานั้นจำเป็นต้องเชื่อมั่นโดยปราศจากคำถามว่าทำไม เพื่ออะไร แต่เขาต้องยอมรับสิ่งเหล่านั้นอย่างบริสุทธิ์ใจ ตามหลักความเชื่อของเขานั้นได้ยึดถือแนวทางวิเคราะห์และวิจารณ์ มีการกล่าวถึงแหล่งและสาเหตุแห่งการรู้จัก แต่พื้นฐานของระบบเทววิทยาของเขาไม่ได้รับการบ่งชี้เอาไว้ ด้วยเหตุนี้ จึงสามารถกล่าวได้ว่าระบบแนวคิดของเฏาะฮาวีย์คือ ตรรกบทเด็ดขาด หมายถึงปฏิบัติตามโดยไม่มีเงื่อนไข ขณะที่ระบบแนวคิดของมาตุรีดียะฮฺเป็นไปในลักษณะของการวิเคราะห์และวิจารณ์ ซึ่งระบบเชิงวิจารณ์นี้ได้ยึดถือปฏิบัติตามแนวทางของอิลมุฮะดีซ ส่วนในวิชาเทววิทยานั้นเราจะไม่พบสิ่งเหล่านี้ ด้วยเหตุนี้ ขณะที่ลัทธิมาตุรีดียะฮฺและเฎาะฮาวียะฮฺทั้งสองย้อนไปสู่สำนักคิดเดียวกัน และทั้งสองได้เจริญรอยตามอาจารย์ของเขาด้วยความบริสุทธิ์ใจ เพียงแต่ในแง่ของการสร้างเท่านั้นที่ทั้งสองมีความแตกต่างกัน
สรุปได้ในที่นี้ก็คือ เฏาะฮาวีย์ นั้นไม่ได้เป็นต้นกำเนิดของระบบแนวคิดใหม่ในด้านเวทวิทยา ทว่าเขาได้สรุปและอธิบายปัญหาด้านเทววิทยาด้วยความซื่อสัตย์ ด้วยการรักษาอามานะฮฺทัศนะสำคัญของอาจารย์ของเขา
ในความเป็นจริงแล้ว เฏาะฮาวีย์ ไม่ได้เป็นผู้สร้างแนวคิดใหม่ด้านเทววิทยาแต่อย่างใด ทว่าวิชาการด้านเทววิยานั้นเขาได้เจริญรอยตามแนวคิดของอบูฮะนีฟะฮฺ ผู้ซึ่งถือว่าเป็นอาจารย์ผู้ประสิทธิประสาทวิชาการแก่เขา ความสำคัญของทัศนะเฏาะฮาวีย์อยู่ตรงที่ว่า เขาได้แสดงทัศนะที่สอดคล้องและตรงกับอาจารย์ของเขา และยังได้แสดงทัศนะในการขจัดความสงสัยคลางแคลงใจต่างๆ ที่เกิดกับหลักศรัทธาไว้อย่างมากมาย ผลสะท้อนและบทบาทของเฏาะฮาวีย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านหลักเทววิทยานั้นได้รับการอธิบายไว้อย่างมาก (ตารีคฟัลสะฟะฮฺ ในอิสลาม เล่ม 1 หน้า 349,348,360, และ 361)

แหล่งที่มา : หนังสือฟิร็อกวะมะซาฮิบ กะลามีย์ หน้า 242